جک لو:اکنون وظیفه آمریکاست که به قول خود عمل کند

مارک دوبوویتز از بنیاد دفاع از دموکراسی ها گفت اظهارت جک لو اشاره می کند که دولت باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا در حال آماده شدن برای دادن امتیازی بزرگ به ایران از طریق فراهم کردن دسترسی این کشور به دلار آمریکاست.

اگرچه هنوز هیچ تصمیم قطعی در این خصوص گرفته نشده است مقامات آمریکایی آشنا با مسائل داخلی این کشور گفتند وزارت خزانه داری سرگرم بررسی شرایط برای صادر کردن یک مجوز عمومی است که به موسسات مالی خارج از آمریکا اجازه خواهد داد برای معاملات قانونی با ایران از دلار استفاده کنند. چنین اقدامی هم اکنون ممنوع است. 

این مجوز چندین محدودیت نیز با خود خواهد داشت اما در نهایت ممنوعیتی را که چندین سال اجرا شده است و دولت آمریکا سال گذشته هنگام دفاع از توافق هسته ای با ایران در برابر مردم و نمایندگان بدبین کنگره وعده داده بود حفظ کند، لغو خواهد کرد.

آمریکا و سایر کشورهای قدرتمند جهان تابستان گذشته با ایران به توافق رسیدند تا در ازای آزاد کردن میلیاردها دلار از دارایی های این کشور در قالب لغو تحریم ها، برنامه هسته ای این کشور محدود شود. 

دلار با توجه به موقعیت خود به عنوان ارز حاکم بر معاملات بین المللی، اغلب در معاملات ارزی مورد استفاده قرار می گیرد. به عنوان مثال اگر ایرانیان بخواهند به هند نفت بفروشند و به جای روپیه از این کشور یورو دریافت کنند تا بتوانند با استفاده از آن آسانتر کالاهای اروپایی خریداری کنند، این فرایند به طور معمول با تبدیل روپیه به دلار آغاز خواهد شد.

تحریم های آمریکا ایران را از مبادله مستقیم پول منع می کند. بانک های آسیایی و اروپایی نیز پای خود را از این تراکنش ها بیرون کشیده اند زیرا بیم آن دارند که نهادهای آمریکایی که در سال های اخیر شرکت های مختلف را بابت نقض تحریم های ایران میلیاردها دلار جریمه کرده اند علیه آنها نیز اقدام کنند. این نهادها همچنین تهدید کرده اند متخلفان را از فعالیت در بازار پرسودتر آمریکا محروم خواهند کرد. استفاده از دلار حتی برای تبدیل روپیه به یورو در مثال بالا مستلزم آنست که پول مورد معامله اگرچه به طور موقت وارد نظام مالی آمریکا شود. 

لغو این ممنوعیت تا حد زیادی در جهت خواسته های ایران خواهد بود که به غرب اعتراض کرده و گفته است کشورهای غربی اقدامات تهران به خارج کردن هزاران سانتریفوژ از مدار، ارسال ذخایر مواد هسته ای به خارج از کشور و از کار انداختن تاسیساتی با توان تولید پلوتونیوم را به طور شایسته پاسخ نداده اند. این اقدام از سوی دیگر با مخالفت شدید منتقدان توافق هسته ای روبرو خواهد شد. 

به گفته مقامات آمریکایی که خواستند نامشان فاش نشود، قانون جدید دولت آمریکا در صورت تصویب اجازه خواهد داد از دلار برای تبدیل ارزها استفاده شود مشروط بر اینکه بانک های ایرانی در تراکنش ها دخیل نباشند. بر این اساس ریال ایران نمی تواند وارد این تراکنش ها شود و پرداخت ها نباید با دلار آمریکا آغاز شود یا پایان یابد. همچنین اگر قرار باشد پرداخت نهایی به یک فرد یا شرکت ایرانی که در لیست سیاه تحریم های آمریکا هستند انجام شود، ممنوعیت پیشین همچنان به قوت خود باقی خواهد بود.

دولت آمریکا اشاره کرده است که این کشور ممکن است امتیازاتی در خصوص تحریم ها به ایران بدهد اما چیزی را تایید نکرده است. 

جک لو وزیر خزانه داری آمریکا چهارشنبه شب در یک سخنرانی از ایران به سبب پذیرش توافق هسته ای برای رسیدن به هدف خود برای لغو تحریم های غرب ستایش کرد و گفت: «از آنجا که ایران به تعهدات خود در این توافق عمل کرده است، ما نیز مسئولیم به تعهدات خود به صورت شفاهی و عملی پایبند باشیم». 

وی که در بنیاد صلح بین المللی کارنگی سخن می گفت هشدار داد تشدید بیش از حد تحریم ها خطر خارج شدن تجارت از آمریکا، وارد آمدن آسیب به اقتصاد آمریکا و جهان و تقویت رقیبان اقتصادی آمریکا را به همراه خواهد داشت.

وزیر خزانه داری آمریکا افزود: «نباید تصور کنیم نقش محوری ما همواره حفظ خواهد شد. اگر شرکت ها، دادگاه ها و مراجع قضایی خارجی احساس کنند ما تحریم هایمان - و به ویژه تحریم های ثانویه - را بدون مبنای حقوقی یا بر اساس دلایل غیر منطقی اعمال می کنیم نباید از تلاش آنها برای یافتن راه های پرهیز از تجارت در آمریکا یا استفاده از دلار آمریکا شگفت زده شویم». 

در این میان اعضای کنگره اعتراض خود را به دولت اعلام کرده اند. قانون مجوز دفاع ملی 2012 رئیس جمهور آمریکا را مکلف کرده است هرگونه دارایی های ایران را در صورتی که «وارد آمریکا شود یا تحت مالکیت یا اختیار یک فرد آمریکایی قرار گیرد مسدود و ممنوع کند».     

آمریکا اشاره کردند که به نمایندگان کنگره گفته بود ایران حتی اجازه «انجام یک تراکنش دلاری که کوچکترین بخش تسویه وجوهی آن در یک بانک نیویورکی انجام شده باشد» نخواهد داشت. 

مقامات آمریکایی اعلام کردند این تغییر ناقض وعده های پیشین آنها نخواهد بود زیرا ایران همچنان به نظام مالی آمریکا دسترسی نخواهد داشت. اگر یک بانک هندی پول را با یک شرکت تسویه وجوه هنگ کنگی مبادله کند و پول در نهایت به ارزی به جز دلار تبدیل شود، دست هیچ موسسه ایرانی به هیچ دلاری نخواهد رسید. به همین ترتیب هیچ ریال ایرانی نیز وارد آمریکا نخواهد شد.   

این نگرانی ها از بیانیه سال 2011 دولت اوباما و معرفی ایران به عنوان «منبع اصلی نگرانی در مورد پولشویی» ریشه می گیرد. منتقدان تعامل دولت اوباما با ایران می گویند تسهیل قوانین، شرایط بازگشت به نظام مالی جهان را در اختیار ایران قرار داده و به این کشور برای به دست آوردن پول برای توسعه موشک های بالستیک - که سازمان ملل آن را ممنوع کرده است - یا حمایت از گروه های تروریستی مورد نظر آمریکا کمک خواهد کرد.  

مارک دوبوویتز Mark Dubowitz کارشناس تحریم های ایران در موسسه دفاع از دموکراسی ها و از منتقدان توافق هسته ای با ایران نیز گفت بحث های دولت در مورد واحد پول برنامه ای برای نادیده گرفتن تعهد قدیمی دولت مبنی بر نشان ندادن چراغ سبز برای دسترسی ایران به دلار خواهد بود.

وی گفت: «این بالاتر و فراتر از آن چیزی است که در توافق هسته ای به آن اشاره شده است».